Forex Coin | Kursy walut, systemy, analizy, wykresy, sygnały, analiza techniczna i fundamentalna, blog

Home > Blogi > Listopad

Blogi

Wypowiedzi specjalistów

gru 07

2006

Listopad

Dodany przez: FMCM w Podsumowanie miesiąca w Gru 07, 2006

Powiązane tagi:złoty , waluty , waluta , rynek walutowy , komentarze walutowe , inwestowanie , forex , Europejski Bank Centralny , euro

Rok powoli zbliża się do końca. Pozostał nam już tylko jeden miesiąc, grudzień, który z reguły bywa wyjątkowo korzystny dla tak dla rynków akcyjnych jak rynków walutowych gospodarek rozwijających się, co sugerowałoby, że tak polska giełda jak i złotówka powinny w dalszym ciągu zyskiwać na wartości.

Tak przynajmniej twierdzi praktycznie większość analityków rynkowych. Zgodnie jednak ze starą prawdą rynkową, ze większość z reguły nie ma racji, do prognoz tych należy podchodzić ze sporą ostrożnością.

Korekta ewidentnie jest potrzebna i to zarówno na rynkach walutowych jak i na rynkach akcyjnych, pytanie pozostaje tylko, kiedy ona nastąpi?

Nastroje póki co są wyjątkowo dobre, a wyniki makroekonomiczne polskiej gospodarki tylko je podsycają. W minionymi miesiącu poznaliśmy kolejną porcję informacji potwierdzających szybki rozwój.

Szczególnie imponujące okazały się wyniki PKB w III kwartale 2006 roku, które według wstępnych prognoz wyniosło aż 5,8% w skali rocznej, wobec wyników na poziomie 5,5% w II kwartale. Rynek oczekiwał, że II kwartał nie przyniesie nam żadnych zmian.

Głównym motorem napędowym wzrostu okazały się inwestycje, które wzrosły o 19,8%, gdzie nawet odważniejsze prognozy nie przewidywały takich wartości.

Wiele nie można zarzucić również rynkowi konsumpcyjnemu, gdzie popyt wewnętrzny wzrósł o 6,1%, a sprzedaż detaliczna w październiku ukształtowała się na poziomie 13,3%, sugerując tym samym, że również IV kwartał zapowiada się przyzwoicie.

Trudno dziwić się tym wartością, w momencie, gdy istotnej poprawie uległa sytuacja na rynku pracy, gdzie poziom bezrobocia spadł do 14,9% wobec 15,3% we wrześniu. Polacy zarabiają co raz więcej a co za tym idzie więcej środków mogą przeznaczyć na konsumpcję.

Za konsumpcją idzie i produkcja przemysłowa, która w październiku wzrosła o 14,6% r/r, wobec oczekiwań na poziomie 13,6%.

Dodatkowo wysoki wzrost gospodarczy odbywa się przy wciąż znikomej presji inflacyjnej, która w ostatnich miesiącach zanotowała nawet spadek. Ceny towarów bezpośrednio związanych z rynkiem konsumenckim w październiku wzrosły zaledwie o 1,2%, wobec 1,6% miesiąc wcześniej. Trochę wyższy wzrost odnotowaliśmy wśród towarów dotyczących producentów , który ukształtował się na poziomie 3,4% wobec 3,6% jednak i w tym przypadku można oczekiwać poprawy, głównie za sprawą spadających cen surowców, które w coraz większym stopniu powinny zacząć się przekładać na koszty przedsiębiorstw.

Widać więc, że gospodarce wiele zarzucić nie można. Podobna sytuacja działa się wśród wielu innych gospodarek krajów rozwijających się tak w Europie jak i na całym świecie.

Waluty tych krajów mocno zyskiwały na wartości. Kurs EURPLN w przeciągu miesiąca spadł z poziomów 3,86 do poziomów 3,80 i dopiero w tych okolicach para ta napotkała poważniejszy opór.

Pamiętać jednak należy, że wysokie tempo wzrostu naszej gospodarki w głównej mierze jest zasługą dobrze rozwijających się przez ostatnie miesiące gospodarek krajów rozwiniętych w tym Stanów Zjednoczonych oraz naszego głównego partnera, czyli Unii Europejskiej.

Nie można jednak nie zauważyć, że pojawiają się już poważne oznaki przegrzania. Szczególnie widoczne jest to w przypadku Stanów Zjednoczonych, a trudno wyobrazić sobie sytuację w której szybki światowy wzrost jest możliwy do osiągnięcia bez jego największego kontrybutora ,czyli amerykańskiej gospodarki.

Światowi inwestorzy póki, co są optymistycznie nastawieni, a obecne słabsze wyniki traktują raczej w formie przejściowego spowolnienia niż trwałego odwrotu od trendu. Najlepszym odzwierciedleniem ich nastrojów są amerykańskie indeksy giełdowe wciąż pnące się na nowe historyczne szczyty. Dow Jones nie zanotował miesięcznego spadku już od czerwca 2006 roku, rosnąc od tego czasu o ponad 10%.

Uważa się, że giełdy są najlepszym odzwierciedleniem kondycji gospodarki a wszystkie negatywne tendencje są w nich odzwierciedlane z półrocznym wyprzedzeniem. Z tego stwierdzenia wynikałoby więc, że kolejne kwartały powinny przynieść nam dalszy dynamiczny wzrost.

Takiego zdania są przynajmniej przedstawiciele Rezerwy Federalnej w Stanach, którzy praktycznie jednym głosem mówią, ze rok 2007 powinien przynieść istotną poprawę kondycji gospodarki, a różnią się tylko w opinii czy stanie się to już w I kwartale, czy też dopiero w II połowie 2007.

Obecne wyniki jednak dostarczają sporo obaw o kondycję amerykańskiej gospodarki i trudno się doszukać rynku, który wykazywałby się istotną poprawę wyników.

Kolejny kwartał z rzędu wyhamowała dynamika wzrostu gospodarczego , wynosząc w III kwartale 2,2%. Wynik ten co prawda jest lepszy niż wskazywały na to wstępne prognozy 1,6% i pozytywnie zaskoczył rynek, jednak nie zmienia to faktu, że jeszcze w II kwartale notowaliśmy wzrost na poziomie 2,6% a w I kwartale 5,6%.

Pozytywnym czynnikiem jest jednak fakt, że wraz ze spadkiem dynamiki wzrostu ustępuje również presja inflacyjna, co rodzi nadzieje, że może już w I kwartale 2007 roku Rezerwa Federalna zdecyduje się na rozpoczęcie procesu obniżek stóp procentowych.

Główny wskaźnik inflacyjny CPI, badający ceny towarów wśród produktów konsumpcyjnych wzrósł zaledwie o 1,3%, zdecydowanie poniżej oczekiwań rynkowych kształtujących się na poziomie 1,7%.

Oczywiście spadek ten w głównej mierze spowodowany był przeceną na rynku surowców, gdzie już po wykluczeniu właśnie tych towarów, bazowa inflacja ukształtowała się na poziomie 2,7%.

Rezerwa Federalna podejmując swoje decyzje w sprawie stóp procentowych w głównej mierze właśnie na ten wskaźnik patrzy, a fakt, że w dalszym ciągu znajduje się on powyżej docelowego poziomu 1%-2%, sprawia, że na obniżki będziemy musieli jeszcze poczekać.

Jeżeli założymy, że ceny surowców w tym głównie energii przez najbliższe miesiące nie będą rosły, to również i inflacja bazowa powinna stopniowo spadać, jednak członkowie FOMC (amerykański odpowiednik RPP) na takie założenie pozwolić sobie nie mogą ponieważ zmienność tego rynku oraz jego niewielka przewidywalność sprawiają, że ryzyko wzrostu jest jednak zbyt duże.

Przykład mieliśmy chociażby na przełomie listopada oraz grudnia, kiedy to cena baryłki ropy w przeciągu zaledwie dwóch tygodni wzrosła z 57 do 64 USD, co oznacza ponad 12% wzrost.

Ceny ropy są jednak w znacznym stopniu uzależnione od oczekiwań rynku, co do tempa światowego wzrostu gospodarczego, a co za tym idzie popytu na ten surowiec. Jeżeli inwestorzy stwierdzą, że gospodarka amerykańska najgorsze czasy ma już za sobą może to na nowo spowodować powrót do tendencji wzrostowej cen tego surowca, a wtedy o obniżce stóp procentowych moglibyśmy zapomnieć.

Póki co jednak gospodarka zwalnia. Opublikowane w listopadzie wyniki zarówno z rynku konsumenckiego jak i rynku wytwórczego okazały się poniżej oczekiwań.

Szczególnie niepokoi brak ożywanie na rynku konsumpcyjnym, gdyż to właśnie popyt wewnętrzny typowany był jako główny czynnik mający postawić gospodarkę na nogi, a tymczasem w okresie przedświątecznym, społeczeństwo amerykańskie wcale nie rzuca się do szalonych zakupów, co zmusza największe światowe centra detaliczne do obniżania marż, zmniejszając ty samym zyski.

Wydatki konsumpcyjne w skali miesięcznej wzrosły zaledwie o 0,2%, podczas gdy dochody aż o 0,4%.

Społeczeństwo amerykańskie nie pali się również do zakupów na przyszłość, na co wskazują indeksy badające nastroje konsumentów. Comiesięczna ankieta przeprowadzona przez Uniwersytet w Michigan wykazała spadek z 93,6 do 92,1.

Z kolei z rynku wytwórczego warto zwrócić uwagę na inne wskaźniki badające stan koniunktury w tym indeks ISM oraz indeksy regionalne Chicago PMI oraz Filadelfia FED indeks.

Wszystkie te wskaźniki obliczane są na podstawie ankiet przeprowadzanych wśród przedsiębiorców, którzy odpowiadają na pytania związane z prowadzoną przez nich działalnością, gdzie liczba głosów pesymistycznych jest co raz wyraźniejsze. Zarówno indeks ISM jak i Chicago PMI po raz pierwszy od ponad 3 lat spadły poniżej 50, wartości oddzielającej wzrost od recesji. Wynik ten sugeruje, że liczba osób negatywnie nastawionych do przyszłości zaczęła przeważać nad optymistami.

Nie wszystkie rynki jednak wskazują na znaczne pogorszenie sytuacji. W całym tym otoczeniu szczególnie zastanawiająca jest sytuacja na rynku pracy, gdzie bezrobocie spadło kolejny miesiąc z rzędy do poziomu 4,4%, nie notowanego od 2000 roku, a gospodarka w ostatnich miesiącach wygenerowała więcej niż można było oczekiwać nowych miejsc pracy.

W samym październiku powstało ich 91 000, a równocześnie zweryfikowano dane za wrzesień z 51 000 do 148 000 oraz dane za sierpień z 188 000 do 233 000, co łącznie za ostatnie 3 miesiące daje nam wynik zdecydowanie lepszy jeszcze w II kwartale.

Także rynek usług, który ma największy udział w tworzeniu PKB Stanów Zjednoczonych, wydaje się odbudowywać. Indeks ISM badający koniunkturę w tym obszarze gospodarki w listopadzie nieoczekiwanie wzrósł z 57,1 do 58,9, zatrzymując tym samym na moment osłabienie dolara.

Widać więc wyraźnie, że inwestorzy i ekonomiści mają wiele tematów do rozważań i po mimo obecnych dobrych nastrojów w dalszym ciągu wiele obaw występuje. Wzrost nieustannie trwa już ponad 4 lata, gdzie gorsze wyniki z reguły były tylko tymczasowym objawem, a na giełdach również nie doświadczyliśmy poważniejszej korekty, która bądź co bądź kiedyś musi nadejść.

Czy nadejdzie już w grudniu? Raczej nie. Tak jak pisałem na początku, grudzień z reguły jest wyjątkowo korzystnym miesiącem i rzadko, kiedy dochodzi w nim do poważniejszej przeceny. W ubiegły roku dobre nastroje udało nam się przeciągnąć również na pierwszy kwartał 2006 roku i dopiero maj przyniósł mocną przecenę na rynkach światowych, gdzie najwięcej ucierpiały parkiety rynków rozwijających się. Warszawski WIG 20 został przeceniony aż o 30%.

Oczywiście z rynkiem nie ma, co walczyć, jednak popadanie w nadmierną euforię w tym miejscu również wydaje się być niewskazane, a z każdym nowym rekordem światowych, czy też polskich indeksów ryzyko istotnie wzrasta. Jeżeli inwestorzy na nowo zaczną wierzyć, że gospodarka amerykańska ma przed sobą gorsze chwile, znowu może rozpocząć się korekta.

Zachowanie się rynków akcyjnych ma oczywiście przełożenie na waluty regionów rozwijających się w tym złotówki, która póki skłonność inwestorów do podejmowania ryzyka utrzymuje się na wysokim poziomie, również zachowuje się względnie dobrze.

Wróćmy jednak do tego, co działo się w listopadzie, gdzie na podsumowanie sytuacji w Stanach Zjednoczonych przyjrzyjmy się jeszcze rynkowi nieruchomości, który to przez ostatnie miesiące wymieniany był jako główny czynnik powodujący spadek dynamiki wzrostu.

Opublikowane dane na pewno do imponujących nie należą. Liczba noworozpoczętych inwestycji spadła w skali miesięcznej aż o 14% do poziomu 1,486 mln, podczas gdy rynek spodziewał się wartości na poziomie 1,7 mln. Również wskaźnik wydanych zezwoleń na budowę, będący jednoczesne dobrym sygnałem prognostycznym spadł o 6%, sugerując tym samym, że kolejne miesiące nie przyniosą poprawy.

Z rynku nieruchomości inwestorzy jednak najbardziej emocjonują się wynikami sprzedaży domów, a tu już tak jednoznacznego kierunku nie ma. Przez ostatnie kilka miesięcy obserwowaliśmy stały spadek sprzedaży, jednak już październikowe dane pokazały nam poprawę na rynku wtórnym i wzrost z 6,21 mln do 6,24 mln. Wzrost ten na pewno miałby dużo większe znaczenie gdyby nie spadek cen, który wyniósł 3,4%, co nasuwa wnioski, że poprawa sytuacji była spowodowana większą aktywnością strony podażowej, która chcąc pozbyć się niebezpiecznego towaru była w stanie zrezygnować z części wpływów.

Odmiennie natomiast wygląda sytuacja na rynku pierwotnym. Gdzie w październiki nastąpił spadek sprzedaży przy jednoczesnej poprawie warunków cenowych? Wolumen obrotu wyniósł 1,004 mln wobec 1,075 miesiąc wcześniej, jednak imponujący był wzrost cen aż o 12,9%.

Tak więc przyglądając się wynikom z rynku nieruchomości każdy znajdzie coś dla siebie. Pozytywnym na pewno jest to, że zatrzymany został spadek wartości sprzedaży, a to, ze równocześnie odnotowano korektę cenową, nie powinno nikogo dziwić biorąc pod uwagę fakt, że przez ostatnie kilka lat notowaliśmy stały wzrost ich cen.

Pesymiści jednak spojrzą na ten rynek z innej perspektywy. Jednorazowy wzrost wartości sprzedaży po wielu miesiącach spadku trudno uznać za powód do nadmiernego optymizmu, a wyhamowanie wzrostu cen wskazuje, że możemy być to tylko przystanek przed dalszym pogorszeniem nastrojów.

Tak więc sytuacja w Stanach na pewno jest sporym zagrożeniem dla kondycji polskiej gospodarki, jednak pamiętajmy, że naszym największym partnerem jest jednak Unia Europejska, która przez ostatnie miesiące wyraźnie przeżywa rozkwit.

Poprawę notują praktycznie wszystkie wskaźniki gospodarcze, przynajmniej te badające bieżącą sytuację. Wzrost gospodarczy w III kwartale 2007 roku ukształtował się na poziomie 2,7% wobec 2,6% w II kwartale oraz 2,0% w I kwartale.

Bezrobocie spadło do 7,7% w październiku, wobec 7,8% miesiąc wcześniej oraz 8,3% na początku roku.

Poprawa sytuacji na rynku pracy teoretycznie powinna pociągnąć za sobą również wzrost konsumpcji, jednak ten element w danym momencie wyjątkowo odstaje od ogólnych tendencji. Sprzedaż detaliczna w październiku wzrosła zaledwie o 1% w skali rocznej wobec 1,4% miesiąc wcześniej.

Można jednak oczekiwać, że kolejne miesiące powinny przynieść poprawę tej sytuacji. Wzrost dochodów oraz co raz więcej stanowisk pracy powininny przełożyć się również na większą skłonność Europejczyków do konsumpcji.

Zagrożeniem jest jednak wciąż rosnące stopy procentowe, które oznaczają, że co raz więcej środków należy przeznaczać na spłacanie odsetek a co raz mniej na własne potrzeby. Obecnie stopy znajdują się na poziomie 3,50% i wydaje się być pewne, że poziom 3,75% zostanie osiągnięty.

Cały czas jednak będą to wartości niższe niż w przypadku Stanów Zjednoczonych, które nawet przy obecnym poziomie 5,25% w dalszym ciągu są w Stanie przyzwoicie egzystować.

Innowacyjność oraz elastyczność unijnej gospodarki jednak w znacznym stopniu odstaje od tego co obserwujemy w Stanach, jednak próbując doszukiwać się analogii wydaje się, że obecną sytuację Eurolandu można porównać do tego co obserwowaliśmy w Stanach jakiś rok temu, kiedy to coraz szybszy wzrost, zmuszał FED do ciągłych podwyżek stóp procentowych, których efekt w obecnym momencie jest co raz bardziej widoczny.

Zgodnie z tą koncepcją czeka nas jeszcze przynajmniej pół roku dobrej koniunktury zanim pojawią się poważniejsze oznaki przegrzania. Rynek jednak pewne elementy wyprzedza wcześniej, a więc może nie chcieć czekać aż rzeczywiście słuszność tej tezy się potwierdzi.

Do podobnych wniosków można dojść analizując wartość indeksu ZEW, badającego stan największej europejskiej gospodarki, Niemiec. Wskaźnik ten obliczany jest na podstawie ankiety przeprowadzanej wśród analityków oraz inwestorów instytucjonalnych, w którym ankietowani oceniają perspektywy wzrostu niemieckiej gospodarki.

Wyniki na pewno optymistyczne nie są. Indeks spadł kolejny miesiąc z rzędu do -28,5, gdzie każda wartość poniżej 0 oznacza, że liczba pesymistów przeważa.

Z drugiej jednak strony podobny w konstrukcji wskaźnik, indeks IFO, różniący się tym, że przeprowadzany jest wśród przedsiębiorców oraz menadżerów wykazuje ciągły wzrost. Tym razem wyniósł 106,8, wobec oczekiwanych 105,3, gdzie wartością graniczną jest 100.

Powstaje więc pytanie kto w tym wypadku ma racje, czy analitycy, przyglądający się gospodarce z zewnątrz, podejmujący decyzje na podstawie analizy wykresów i cyfr, czy też może przedsiębiorcy związani praktyczną stroną gospodarki?

Jako przedstawiciel pierwszej grupy, powinienem popierać koncepcję zbliżającego się spowolnienia, jednak jak to Państwo sami dobrze wiedzą, prognozy analityczne wielokrotnie mijają się z prawdą i nie zawsze można na nich polegać.

Ignorować ich jednak również nie można. Chociaż wskaźnik ten przeprowadzany jest tylko dla jednego kraju Unii Europejskiej, to jednak jest dobrym odzwierciedleniem kondycji całej struktury.

Głównymi czynnikami obaw, które mogą wpłynąć na spowolnienie w Strefie Euro są na pewno:

-spowolnienie w Stanach, mogące istotnie ograniczyć eksport europejskich towarów,

-spodziewane podwyżki stóp procentowych, wpływające na koszty operacyjne przedsiębiorstwa

-mocny kurs europejskiej waluty, ograniczający eksport

-planowane na początek 2007 wprowadzenie podatku VAT w Niemczech.

Co do podatku VAT, to sytuacja jest trochę podobna do sytuacji w Polsce, gdzie tuż przed przystąpieniem do Unii Europejskiej, zarówno przedsiębiorstwa jak i konsumenci rzucili się do wzmożonych zakupów robiąc zapasy na pewne grupy towarów, aby uniknąć płacenia za nie większe ceny w przyszłości.

Sytuacja ta z kolei budzi obawy, że ostatnia poprawa wyników w Niemczech a co za tym idzie w całej Strefie Euro w znacznym stopniu jest sztucznie napędzana, a wraz z początkiem 2007 roku istotnie straci na wartości.

Jeżeli rzeczywiście sytuacja taka będzie miała miejsce, na pewno nie pozostanie to bez wpływu i na Polskę, która obecnie przeżywa rozkwit gospodarczy, co może przełożyć się na mniejsze tempo wzrostu polskiej gospodarki a co za tym idzie również mniejsze zainteresowanie naszym krajem jako miejscem potencjalnych inwestycji.

Obecnie wysuwam jednak dosyć daleko idące wnioski. Polska gospodarka, nawet, jeżeli zwolni to wydaje się, że jeszcze przez długi okres powinna utrzymać wysokie tempo wzrostu, a spadek poniżej 4% jest mało prawdopobny.

Takiego przynajmniej zdania jest zarówno ministerstwo finansów jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy, który ostatnio pochwalił Polskę za solidne podstawy gospodarcze.

To, że jednak jest mało prawdopodobny, nie oznacza jednak nie możliwy. W drugiej części raportu MFW już tak przychylnie o Polsce nie było. Zdaniem funduszu, istnieje spore zagrożenie, że Polsce, nie uda się sprowadzić deficytu budżetowej poniżej docelowego poziomu 3% w 2009 roku o ile polskie finanse publiczne nie zostaną poddane gruntownej przebudowie. MFW skarcił nas także, za planowanie zarządzania finansami państwa w oparciu o wyjątkowo wygórowane prognozy wzrostu, w okolicach 5% w skali roku przez kolejne 3 lata i brak opracowania planu działania w przypadku, gdyby jednak koniunktura uległa pogorszeniu.

Tak więc podsumowując wydarzenia mające miejsce na światowych rynkach finansowych, trudno wskazać jednoznaczny kierunek w którym podążać będzie światowa gospodarka. Aby jednak nie zostać posądzony o typowo analityczne podejście do sprawy (jeżeli nie wzrośnie to na pewno spadnie) spróbuje scharakteryzować najprawdopodobniejszy według mnie scenariusz.

Uważam, że w obecnym momencie nie jest najlepszy moment na inwestowanie w aktywa uważane za ryzykowne, do których zaliczyłbym tak złotówkę jak rynek akcyjny. Grudzień powinien być jeszcze mocny, jednak korekta zbliża się wielkimi krokami, a pytanie pozostaje, kiedy? Najrozsądniejszym, więc wydawałoby się spokojnie przeczekanie obecnej euforii i poczekania aż rynki zrealizują już znaczną cześć obecnie nagromadzonych zysków i dopiero wtedy na nowo rozpocząć inwestycje już z niższych poziomów.

Aby być bardziej szczegółowym, to warszawski WIG 20 bez problemu może dołożyć jeszcze około 200-300 punktów do dzisiejszych rekordowych poziomów, a kurs EURPLN spaść do w okolice 3,75, co krótkoterminowo stwarza szansę na jeszcze niewielkie ruchy, jednak inwestowania obecnie z trendem bez zleceń obronnych zdecydowanie nie polecam.

W dłuższym terminie, przy najmniej w przypadku polskiej waluty rozsądniejsze wydaje się przeczekanie okresu grudniowego oraz granie na zwyżkę kursu EURPLN z poziomów poniżej 3,80.

Tomasz Porada

FMC Management

www.fmcm.pl

[ Wróć ]

Komentarze (0) Add Comment